Deze dagen denk ik wel eens dat ik veel te kort heb rondgedobberd in de heetwaterbaden van Lesvos. Misschien had ik dan genoeg radioactiviteit in mijn lichaam opgeslagen om de kanker onder de duim te houden. Nu moet ik speciaal naar een ziekenhuis voor bestralingen om die rottige cellen te lijf te gaan, terwijl Lesvos vol met dansend radium is.
Toen Marie Curie, haar man Pierre en Becquerel in 1903 de Nobelprijs voor Natuurkunde uitgereikt kregen voor hun onderzoek naar stralingsfenomenen, hadden ze er geen idee van hoe revolutionair hun uitvinding zou zijn voor de moderne geneeskunde. De meeste ziekenhuizen zijn tegenwoordig uitgerust met een afdeling radiografie, noodzakelijk, maar niet populair.
Dat was begin twintigste eeuw wel anders. Je ronddraaien in radioactieve baden raakte in de mode voor de rijken die zich kuuroorden konden veroorloven. Tijdens het badderen werden er misschien wel meer flessen met radium verrijkt water achterovergeslagen dan men bier zoop. De mensen met een kleinere beurs konden in de jaren 20 en 30 zalfjes, tandpasta, schoonheidsmiddelen, zeep en zelfs chocolade krijgen die een beetje radium bevatten en geacht werden goed voor je gezondheid te zijn.
Lesvos was in 1909 zijn tijd dus ver vooruit, toen de Ottomanen – die Lesvos toen nog regeerden – Sarlitza Palace lieten bouwen in Thermi. Het sjieke hotel naast de Gele Bronnen werd een kuuroord dat heel wat staatshoofden aantrok. De glorietijd duurde echter niet lang: in 1912 werden de Turken van het eiland verdreven. En ook al waren Franse architecten verantwoordelijk voor het gebouw, de glamour verdween met de Turken. Maar het verlaten bouwwerk houdt hardnekkig vol: meer dan honderd jaar later staat het nog steeds overeind en elk jaar berichten de kranten wel weer dat er plannen op tafel liggen om het hotel nieuw leven in te blazen. Maar de waterbronnen verstoffen en het arme Sarlitza blijft langzaam achteruitgaan.
De heetwaterbronnen van Jèra zijn echter wel met succes opgeknapt en als eerste op Lesvos in een modern jasje gestoken. Daar is het nu heerlijk vertoeven in de baden, met riante uitzichten op de fraaie Golf van Jèra, naast een café, terrassen en een strand.
Ook de Hippokrates-bronnen in Polichnitos zijn verbouwd en voldoen nu aan alle strenge Europese regels voor een modern kuuroord. Polichnitos verenigt de nostalgie naar de oude baden met alle modern comfort. De stroom met het kokendhete water kabbelt er nog steeds ongestoord door het landschap, met schitterende kleuruitbarstingen en mysterieuze stoomwolken.
De fraaie baden van Lisvori zijn al heel wat jaren geleden verpest door een gemeenteproject en dit ooit zo fraaie, kleine complex is nu een van de meest trieste plekken van het eiland geworden, zeker voor degenen die de gloriedagen van deze heetwaterbronnen nog hebben gekend, toen er tijdens het kuren gemusiceerd, gegeten en gedronken werd en het geluk iedereen toestraalde. Nu is het een mistroostige Griekse ruïne.
En dan is er nog het hete bad van Eftaloe: een eeuwenoud kuuroordje uit de 17de eeuw waar ooit de badgasten per ezel, paard of bootje aankwamen om er in het bloedhete water te baden aan zee, op doktersvoorschrift of gewoon vanwege het volksgeloof dat magische krachten aan het water toedichtte. Ook hier gaat al een tijdje het gerucht dat dit kleine complex zal worden omgetoverd in een modern kuuroord. Maar zolang de weg ernaartoe de indruk wekt dat hij met de kleinste aardbeving in zee kan verdwijnen, is zwaar vervoer uitgesloten, en tot nu toe zijn – net zoals bij Sarlitza – de plannen blijven steken in krantenberichten.
Lesvos een kuureiland? Jazeker. Het hete water vol geneeskrachtige mineralen met een vleugje radioactieve stoffen biedt unieke kansen om te ontspannen en kan helpen tegen reuma, artritis, rug- en spierpijn en huidproblemen. Niemand echter durft Lesvos als een kuuroord te verkopen, ook mijn dokters niet. Die zeggen heus niet tegen me dat ik in plaats van naar het Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis naar Lesvos moet om me te wentelen in het radioactieve water van de bronnen. Daar zijn de porties radioactiviteit dan ook veel te klein voor. De bronnen van Lesvos bevatten zulk een zwakke straling dat mijn kankercellen zich een rotje zullen lachen, wanneer ik het Eftaloebad in zou stappen om die plaaggeesten eens op de kast te jagen.
De heetwaterbronnen van Lesvos zullen geen grip krijgen op mijn kankercellen. Toch heeft Marie Curie met haar fraaie uitvinding veel mensen een geducht wapen tegen kanker gegeven. Voor mij geeft bestraling hoogstens wat verlichting, maar dat is ook wat waard.