Op zoek naar een klavertjevier

Afscheid nemen van een wereld die wordt geregeerd door een stelletje zwaar gestoorde oude mannen en hun zogenaamde ‘bondgenoten’ is niet zo heel erg, maar afscheid nemen van een eiland dat een hof van Eden is, vol met de meest uitbundige bloemenzeeën, is wat moeilijker.

Kutkanker… het vreet aan me, maar laat me nog genieten van deze spetterende lente. Waar je ook heengaat, de ene plek is nog mooier dan de andere. Velden met rode anemonen maken met tegenzin plaats voor de beroemde klaprozen, die op verschillende plaatsen op het eiland als Hollandse bloembollenvelden schitteren, met name bij Achladeri. In het midden en zuiden van het eiland weten fel gekleurde anemonen van geen wijken en delen ruimhartig hun plek met paarse harlekijn orchissen (Anacamptis morio), zoals bij Asomatos.

Ondanks de boosaardige tumoren loop ik als een Alice in Wonderland rond op zanderige paden omzoomd door een ontstellend grote collectie aan bloemen tussen grassen en struiken. Ik geniet dubbel van al die schoonheid. Ontplofte bermen met gele asters of witte margrieten. Roze aapjesorchissen (Orchis simia) beconcurreren struiken vol zonneroosjes en witte stippelorchissen (Orchis provincialis) weven tapijten onder dennenbomen. De paarsroze tongorchissen (Serapias) – door mij Picasso orchideeën genoemd wegens hun hoekige, abstracte vorm – hebben hele legers ingezet en staan als stoere reuzen te wiegen in de wind, zoals bij Palios. Sommige orchideeën, met name uit de ophrys familie, zijn wars van samenscholingen en moeten alle zeilen bijzetten om niet te verdwalen in de bermen en op andere plekken, waar grassen huizenhoog opschieten. 

Kutkanker. Nee, ik kan niet meer urenlang zwerven over al die spannende wandelpaden die het eiland doorkruisen: hoogstens een half uurtje en dan zonder helling. Ik smokkel heel wat kilometers met de auto. Cruisen over het eiland biedt ook spectaculaire uitzichten. Het tere groen van de eikenbomen dat zoveel schakeringen kent, de felle bloesems die de wilde appel- en perenbomen oogverblindend wit kleuren; het maakt berghellingen tot schitterend groene schilderijen. 

Dit jaar is ook de klaver in groten getale aanwezig, in verbazingwekkend veel verschillende tinten. Ook zij lijken dit jaar als doel te hebben om zoveel mogelijk oppervlakten een felle kleur te geven: geel, paars, blauwachtig of wit. Het zijn bodembedekkers en veevoer, zowel voor wilde als voor gedomesticeerde dieren. Ik vraag me af of ze zich nu ongestoord kunnen vermenigvuldigen, omdat de schapen en geiten huisarrest hebben. Die mogen geen tripjes meer maken op zoek naar de sappigste hapjes, vanwege de mond-en-klauwzeer die het eiland in zijn greep houdt.

Kutziekte. Alle export is stilgelegd en de vraag is waar de boeren hun melk moeten laten, want ook de kaasfabrieken kunnen niet veel meer aan. Ze hebben bijvoorbeeld niet genoeg koelruimte. Je zou denken dat ze de melk dan maar gewoon over Gods akker zouden kunnen laten lopen. Maar dat kan ook weer niet, want melk is helemaal niet goed voor de bodem: die gaat dan verzuren, zeker met de tonnen melk die de boeren hier uit hun geiten en schapen trekken.

Terwijl woedende boeren nu al enkele dagen de haven bezet houden en alleen lopende of urgente passagiers en militairen toelaten van en naar de veerboten, woekert de klaver als een bezetene over het eiland, op zoek naar zure bodems. Klaver is namelijk ook een bodemverbeteraar: ze bindt stikstof uit de lucht, zorgt voor een luchtige bodem en biedt zo voedingsstoffen voor andere planten. Eigenlijk vraag je je af waarom kunstmest de klaver heeft verdrongen.

Kutkanker. Ik heb de klaver zijdelings ingezet tegen die vraatzuchtige tumoren. Ik probeer ze te verzuipen in honing. Nu heb je op het eiland heel veel verschillende soorten honing, zoals kastanje- en tijmhoning, maar ook klaver is geliefd bij de bijen. Voor de voorjaarsoogst kunnen ze gedurende deze rijke lente hun honingraten tjokvol vullen met heerlijke bloemenstroop. En ik voel de verlichting wanneer deze godennectar door mijn gepijnigde keel glijdt: hoe meer, des te beter. Het maakt me niet meer uit als ik net als Winnie de Poe aan kilo’s win. Die pakt de kanker heus nog wel een keer terug. Het zoeken is nu alleen nog naar een klavertjevier.